Projektowanie i analiza sieci komputerowych

Materiały dydaktyczne – indeks haseł i pojęć

Spis treści

Narzędzia

Materiały dydaktyczne IT
Studia wyższe I / II Stopień
© Igor Brzeżek 2026
biuro@netstudio.net.pl
itblog.netstudio.net.pl

Indeks pojęć

Wybrane pojęcia, skróty i koncepcje z kursu PiASK

Zestawienie najważniejszych terminów pojawiających się w materiale kursu PiASK (części 1–10). Każde pojęcie opatrzono linkiem do odpowiedniego slajdu.

Spis części

Część 1 · Część 2 · Część 3a · Część 3b · Część 4 · Część 5 · Część 6 · Część 7 · Część 8 · Część 9 · Część 10

Część 1: Wprowadzenie do projektowania sieci

Projektowanie i analiza sieci komputerowych
Agenda kursu
Dlaczego projektujemy sieci?
Kluczowe cele projektowania sieci
Od potrzeb biznesowych do wymagań technicznych
Cykl życia sieci (model PPDIOO)
Analiza przypadku: skutki braku projektu
Projektowanie Greenfield: definicja
Projekt Greenfield: zalety i wyzwania
Projektowanie Brownfield: definicja
Audyt infrastruktury w projekcie Brownfield
Projekt Brownfield: zalety i wyzwania
Przykład: modernizacja sieci biurowej
Okablowanie strukturalne: model hierarchiczny
Standardy okablowania
Okablowanie poziome
Kategorie skrętki miedzianej
Okablowanie pionowe (szkieletowe)
Światłowód: jednomodowy vs wielomodowy
Szafy dystrybucyjne (RACK)
Punkty dystrybucyjne: MDF i IDF
Elementy szafy RACK
Wymagania dla serwerowni i punktów dystrybucyjnych
Kwestie PPOŻ
Planowanie zasilania
Dedykowane obwody i uziemienie
Zasilanie awaryjne (UPS)
Dobór i topologie UPS
Agregaty prądotwórcze
Chłodzenie i klimatyzacja
Bezpieczeństwo fizyczne
Wprowadzenie do sieci WLAN i standardy 802.11
Pasma częstotliwości: 2.4 GHz vs 5 GHz
Planowanie pokrycia (Site Survey)
Rozmieszczanie punktów dostępowych (AP)
Zarządzanie kanałami w paśmie 2.4 GHz
Zarządzanie kanałami w paśmie 5 GHz
Bezpieczeństwo WLAN: od WEP do WPA3
Uwierzytelnianie 802.1X (WPA-Enterprise)
Adresacja IPv4: klasy i adresy prywatne
Maska podsieci
Podział na podsieci (Subnetting)
VLSM (Variable Length Subnet Mask)
Projektowanie hierarchicznego schematu adresacji
Rola DHCP
Rola DNS
Koncepcja sieci konwergentnej
Izolacja systemów za pomocą VLAN
Znaczenie izolacji dla bezpieczeństwa
Quality of Service (QoS)
Power over Ethernet (PoE)
Rola dokumentacji w cyklu życia sieci
Dokumentacja: schematy fizyczne
Dokumentacja: schematy logiczne
Dokumentacja: konfiguracje i lista sprzętu
Podsumowanie kursu
Dalsze kroki
Pytania i odpowiedzi

Część 2: Greenfield vs Brownfield

Część 2: Projektowanie od zera (Greenfield) vs. modernizacja (Brownfield)
Agenda modułu
Analogia: budowa domu
Podejście Greenfield: definicja i charakterystyka
Kiedy stosujemy podejście Greenfield?
Zaleta 1: Swoboda technologiczna
Zaleta 2: Optymalny i czysty projekt
Zaleta 3: Projektowanie z myślą o przyszłości
Wyzwanie 1: Wyższe koszty początkowe (CAPEX)
Wyzwanie 2: Ryzyko "bleeding edge"
Wyzwanie 3: Trudności w prognozowaniu
Studium przypadku Greenfield: nowe centrum logistyczne
Podejście Brownfield: definicja i charakterystyka
Typowe przyczyny projektów Brownfield
Krok zero: audyt i inwentaryzacja
Elementy audytu fizycznego
Elementy audytu logicznego
Elementy audytu wydajności i bezpieczeł„stwa
Zaleta 1: Niższe koszty inwestycyjne
Zaleta 2: Stopniowa migracja i mniejsze ryzyko
Wyzwanie 1: Ograniczenia odziedziczone
Wyzwanie 2: Problemy z kompatybilnością
Wyzwanie 3: Praca "na żywym organizmie"
Wyzwanie 4: Brak lub nieaktualna dokumentacja
Studium przypadku Brownfield: modernizacja Wi-Fi w szkole
Porównanie: Greenfield vs. Brownfield
Czynniki decyzyjne przy wyborze podejścia
Podejścia hybrydowe
Wymagane umiejętności inżyniera
Rola dokumentacji w obu podejściach
Bezpieczeł„stwo: wbudowane vs. dokręcane
Faza planowania w projekcie Greenfield
Wybór dostawców w projekcie Greenfield
Planowanie migracji w projekcie Brownfield
Komunikacja z biznesem w projektach Brownfield
Narzędzia wspierające audyt Brownfield
Dług technologiczny w projektach Brownfield
Automatyzacja w obu podejściach
Studium przypadku hybrydowego: fuzja firm
Podsumowanie: kluczowe różnice
Wpływ na koszty operacyjne (OPEX)
Zarządzanie ryzykiem w Greenfield
Zarządzanie ryzykiem w Brownfield
Rola PoC (Proof of Concept)
Podejście zwinne (Agile) w projektach sieciowych
Wybór partnera wdrożeniowego
Kryteria sukcesu projektu
Podsumowanie modułu
Warsztat: analiza scenariuszy
Pytania i odpowiedzi

Część 3a: Okablowanie strukturalne

Część 3a: Projektowanie warstwy fizycznej - okablowanie strukturalne
Agenda modułu
Czym jest okablowanie strukturalne?
Główne zalety okablowania strukturalnego
Kluczowe organizacje standaryzacyjne
Standard TIA/EIA-568
Standard ISO/IEC 11801
Hierarchiczna struktura okablowania
Okablowanie poziome (Horizontal Cabling)
Kanał i łącze stałe
Okablowanie pionowe (Vertical/Backbone Cabling)
Medium miedziane: skrętka
Kategorie skrętki miedzianej: przegląd
Ekranowanie kabli: UTP vs FTP/STP
Złącza RJ45
Medium światłowodowe: zasada działania
Zalety światłowodów
Światłowód wielomodowy (MMF)
Kategorie światłowodów wielomodowych (OM)
Światłowód jednomodowy (SMF)
Kategorie światłowodów jednomodowych (OS)
Złącza światłowodowe
Wyzwania w okablowaniu Data Center
Kable DAC (Direct Attach Copper)
Kable AOC (Active Optical Cable)
Bezpieczeństwo pożarowe okablowania
Rozporządzenie CPR (Construction Products Regulation)
Euroklasy reakcji na ogień
Kable LSZH (Low Smoke Zero Halogen)
Przepusty instalacyjne Ppoż
Dobre praktyki instalacyjne
Promień gięcia
Odległość od źródeł zakłóceń
Zarządzanie kablami (Cable Management)
Certyfikacja okablowania
Podsumowanie modułu
Pytania i odpowiedzi
Dodatek: schemat rozszycia T568B
Dodatek: schemat rozszycia T568A
Dodatek: Oznaczenia kabli ekranowanych
Dodatek: Tłumienie wtrąceniowe (Insertion Loss)
Dodatek: Przesłuch zbliżny (NEXT)
Dodatek: Straty odbiciowe (Return Loss)
Dodatek: Przesąuch obcy (Alien Crosstalk)
Dodatek: Zasilanie PoE - standardy
Warsztat: dobór okablowania
Podsumowanie: złote zasady okablowania
Pytania i odpowiedzi

Część 3b: Szafy dystrybucyjne RACK

Część 3b: Szafy dystrybucyjne (RACK)
Agenda modułu
Rola szafy dystrybucyjnej w sieci
Standard 19 cali
Wysokość: jednostka "U"
Głębokość i szerokość szafy
Szafy stojące (serwerowe i sieciowe)
Szafy wiszące
Ramy otwarte (Open Frame)
Elementy konstrukcyjne szafy
Wybór drzwi: szkło vs. perforacja
Panel krosowniczy (Patch Panel)
Organizery kabli
Listwy zasilające (PDU)
Panele zaślepiające (Blanking Panels)
Dlaczego chłodzenie jest krytyczne?
Wentylacja pasywna i grawitacyjna
Wentylacja aktywna: panele wentylacyjne
Zarządzanie przepływem powietrza
Koncepcja zimnych i gorących korytarzy
Planowanie zasilania w szafie RACK
Uziemienie szafy i urządzeń
Szafa RACK a bezpieczeństwo pożarowe
Dobre praktyki: planowanie rozmieszczenia
Dobre praktyki: etykietowanie
Podsumowanie modułu
Pytania i odpowiedzi
Dodatek: Obciążalność statyczna i dynamiczna
Dodatek: Stopień ochrony IP
Dodatek: Montaż serwerów
Dodatek: Szafy jednomodułowe vs dwumodułowe
Dodatek: Inteligentne PDU
Dodatek: Systemy monitoringu warunków środowiskowych
Warsztat: projektowanie małej szafy IDF
Podsumowanie: checklista doboru szafy
Pytania i odpowiedzi
Dodatek: KVM over IP
Dodatek: Szafy o podwyższonej odporności
Dodatek: Chłodzenie cieczą
Dodatek: Standard Open Rack
Dodatek: Gaszenie pożaru w szafie
Dodatek: Wpływ wibracji
Dodatek: Estetyka vs. Funkcjonalność
Dodatek: Szafy zewnętrzne (outdoor)
Dodatek: Waga i nośność stropu
Warsztat: krytyczna analiza zdjącia
Podsumowanie: szafa jako ekosystem
Pytania i odpowiedzi

Część 5: Zasilanie i rozplanowanie

Część 5: Zasilanie i fizyczne rozplanowanie elementów
Agenda modułu
Dlaczego zasilanie jest fundamentem?
Krok 1: Obliczanie zapotrzebowania na moc
Waty (W) vs Woltoampery (VA)
Planowanie zapasu mocy
Projektowanie dedykowanych obwodów elektrycznych
Redundancja zasilania: ścieżki A i B
Ochrona przeciwprzepięciowa
Uziemienie: bezpieczeństwo i jakość sygnału
Rola zasilacza awaryjnego (UPS)
Topologia UPS: VFD (Offline)
Topologia UPS: VI (Line-Interactive)
Topologia UPS: VFI (Online / Double Conversion)
Dobór mocy i czasu podtrzymania UPS
Agregaty prądotwórcze i SZR
Ergonomia i planowanie szafy RACK
Zarządzanie przepływem powietrza w szafie
Systemy chłodzenia: od wentylatorów do klimatyzacji precyzyjnej
Podłoga techniczna (podniesiona)
Bezpieczeństwo fizyczne: kontrola dostępu
Monitoring wizyjny (CCTV)
System Sygnalizacji Włamania i Napadu (SSWiN)
Monitoring warunków środowiskowych
Podsumowanie modułu
Pytania i odpowiedzi
Dodatek: Rodzaje listew PDU
Dodatek: Automatyczny przełącznik zasilania (ATS)
Dodatek: Chłodzenie In-Row
Dodatek: Gaszenie gazem - rodzaje gazów
Dodatek: Wyznaczanie stref bezpieczeństwa
Dodatek: Kalkulacja PUE (Power Usage Effectiveness)
Warsztat: Obliczanie zapotrzebowania na moc
Podsumowanie: Zintegrowane podejście
Pytania i odpowiedzi
Dodatek: Rodzaje gniazd w PDU
Dodatek: żywotność baterii w UPS
Dodatek: Bypass w UPS
Dodatek: Chłodzenie swobodne (Free Cooling)
Dodatek: DCIM (Data Center Infrastructure Management)
Dodatek: Bezpieczeństwo fizyczne a normy
Dodatek: Wpływ wysokości n.p.m.
Dodatek: Ochrona przed gryzoniami
Dodatek: Oznaczenia bezpieczeństwa
Warsztat: Analiza ryzyka
Podsumowanie: Piramida niezawodności
Finalne podsumowanie modułu
Pytania i odpowiedzi
Dodatek: Przykąadowy schemat zasilania szafy
Dodatek: Kalkulator chłodzenia

Część 6: Planowanie sieci WLAN

Część 6: Planowanie sieci bezprzewodowej (WLAN)
Agenda modułu
Podstawy komunikacji radiowej
Pasma częstotliwości Wi-Fi
Kanały i szerokość kanału
Siła sygnału (RSSI) i szum (Noise Floor)
Stosunek sygnału do szumu (SNR)
Interferencje (zakłócenia)
Zjawiska propagacji fal radiowych
Ewolucja standardów IEEE 802.11
802.11n (Wi-Fi 4) - rewolucja MIMO
802.11ac (Wi-Fi 5) - dominacja w 5 GHz
802.11ax (Wi-Fi 6/6E) - era wydajności
Komponenty sieci WLAN
Tryby pracy: BSS, ESS, IBSS
Architektury zarządzania: autonomiczna vs. centralna
Proces projektowania WLAN: etapy
Etap 1: Zbieranie wymagań
Etap 2: Projektowanie predykcyjne
Etap 3: Wizja lokalna (Site Survey)
Etap 4 i 5: Wdrożenie i weryfikacja
Projektowanie zorientowane na pokrycie
Projektowanie zorientowane na pojemność
Balansowanie pokrycia i pojemności
Planowanie kanałów w paśmie 2.4 GHz
Planowanie kanałów w paśmie 5 GHz
Szerokość kanału: kompromis
Zagrożenia w sieciach bezprzewodowych
Ewolucja standardów bezpieczeństwa
Tryby uwierzytelniania: Personal vs. Enterprise
Architektura 802.1X/RADIUS
Projektowanie sieci dla gości
Wykrywanie nieautoryzowanych AP (Rogue AP)
Roaming i standardy 802.11k/v/r
QoS w sieciach WLAN (WMM)
Podsumowanie modułu
Pytania i odpowiedzi
Dodatek: Anteny
Dodatek: Mosty bezprzewodowe
Dodatek: Sieci Mesh
Dodatek: Power over Ethernet (PoE) dla AP
Dodatek: Analizatory widma
Dodatek: Captive Portal
Dodatek: Problemy ze "sticky clients"
Dodatek: Wi-Fi Calling
Warsztat: Prosty projekt predykcyjny
Podsumowanie: Najczęstsze błędy
Podsumowanie: Złote zasady projektowania WLAN
Finalne podsumowanie modułu
Pytania i odpowiedzi

Część 7: Projektowanie sieci WLAN

Wprowadzenie: Dodanie mobilności do naszej sieci
Agenda modułu 7
Podstawowe wyzwanie: LAN vs WLAN
Fizyka RF: Pasma częstotliwości
Pasmo 2.4 GHz – Spadek po przeszkodzie
Pasmo 5 GHz – Standard wydajności
Pasmo 6 GHz (Wi-Fi 6E) – Nowa era
Problem interferencji: CCI vs ACI
Ewolucja standardów: Od 802.11b do 802.11ax
Wi-Fi 6 (802.11ax) ł Wydajność, nie tylko prędkość
OFDMA: Analogia logistyczna
Spoglądając w przyszłość: Wi-Fi 7 (802.11be)
Architektury WLAN: Od chaosu do porządku
Pułapka autonomicznych AP
Scentralizowana inteligencja: Wireless LAN Controller (WLC)
Łącznik: Protokół CAPWAP
Mapowanie SSID do VLAN
Przykład planu SSID
Roaming i inteligencja radiowa (RRM)
Model chmurowy (Cloud Management)
Projektowanie zasięgu: Site Survey
Zrozumienie wymagań: Co projektujemy?
Projektowanie predykcyjne (Ekahau)
Kluczowy parametr: Heatmap i SNR
Weryfikacja: AP-on-a-Stick
RSSI vs Co-Channel Interference
Anteny: Jak formować sygnał?
Kultura roamingu: Jak się przemieszczamy?
802.11k ł Mapa sąsiedztwa
802.11v – Sugestia od sieci
802.11r – Szybka autoryzacja (Fast Transition)
Bezpieczeństwo WLAN: Powietrze nie ma ścian
Śmierć haseł statycznych (WPA)
WPA3-Personal ł Bezpieczniejszy dom
WPA3-Enterprise i standard 802.1X
Trąjkąt autoryzacji: Supplicant, Authenticator, Server
Przykąadowy flow 802.1X
Dynamiczne przypisywanie VLAN
Projektowanie sieci dla gości (Guest WLAN)
Izolacja klientów (Client Isolation)
Podsumowanie: Design decisions
Dokumentacja: Finalny produkt
Praktyka: Zasilanie AP przez PoE
Nasza obecna pozycja: Kompletny Campus
Co dalej? Moduł 8: Projektowanie WAN i bezpieczeństwo
Pytania i odpowiedzi (1/2)
Pytania i odpowiedzi (2/2)

Część 8: Planowanie adresacji IP

Część 8: Planowanie adresacji IP
Agenda modułu
Czym jest adres IP?
Dlaczego planowanie adresacji jest krytyczne?
Budowa adresu IPv4
Historyczne klasy adresów
CIDR (Classless Inter-Domain Routing)
Adresy publiczne vs. prywatne (RFC 1918)
NAT (Network Address Translation)
Rodzaje NAT
Adresy specjalne w podsieci
Wprowadzenie do podziału na podsieci (Subnetting)
Jak działa subnetting?
Przykład: podział sieci /24 na 4 podsieci
Problem marnotrawstwa adresów
VLSM (Variable Length Subnet Mask)
Projektowanie z VLSM: krok po kroku
Przykład projektowania VLSM
Sumaryzacja tras (Supernetting)
Adresacja statyczna
Kiedy stosować adresację statyczną?
Zalety i wady adresacji statycznej
Adresacja dynamiczna (DHCP)
Proces DHCP: DORA
Zalety i wady adresacji dynamicznej
Rezerwacje DHCP
Zasady projektowania schematu adresacji
IPAM (IP Address Management)
Co dokumentowaą w IPAM?
Dlaczego potrzebujemy IPv6?
Budowa adresu IPv6
Upraszczanie zapisu adresu IPv6
Typy adresów IPv6
Adresy Unicast w IPv6
Autokonfiguracja w IPv6: SLAAC
Podsumowanie modułu
Pytania i odpowiedzi
Dodatek: APIPA / Adresy Link-Local w IPv4
Dodatek: DHCP Relay Agent
Dodatek: Prywatnoąą w IPv6 i EUI-64
Dodatek: Anycast w praktyce
Warsztat: Projektowanie VLSM
Podsumowanie: Ząote zasady adresacji
Pytania i odpowiedzi
Dodatek: Porty efemeryczne
Dodatek: ARP Spoofing
Dodatek: Rola ICMP w diagnostyce
Dodatek: DHCP Snooping
Dodatek: Struktura prefiksu Global Unicast w IPv6
Dodatek: Neighbor Discovery Protocol (NDP)
Dodatek: Rąnice w nagąąwkach IPv4 i IPv6
Dodatek: Dual Stack
Dodatek: Planowanie dla IoT
Dodatek: Adresacja w chmurze (VPC/VNet)
Dodatek: Anycast w praktyce
Warsztat: Projektowanie VLSM
Podsumowanie: Ząote zasady adresacji
Finalne podsumowanie modułu
Pytania i odpowiedzi
źródła i dalsza lektura

Część 9: Sieci teletechniczne

Część 9: Planowanie współpracy z sieciami teletechnicznymi
Czym są sieci teletechniczne?
Koncepcja sieci konwergentnej
Zalety konwergencji
Wyzwania i ryzyka konwergencji
Fundament 1: Izolacja logiczna za pomocą VLAN
Przykład planu VLAN
Fundament 2: Quality of Service (QoS)
Fundament 3: Power over Ethernet (PoE)
Monitoring wizyjny (CCTV) over IP
Projektowanie pasma dla CCTV
Projektowanie VLANu dla CCTV
Obliczanie budżetu mocy PoE dla kamer
Kontrola dostępu (KD) over IP
System Sygnalizacji Włamania i Napadu (SSWiN)
System Alarmu Pożarowego (SAP) - szczególne wymagania
Integracja SAP z siecią IP
Internet Rzeczy (IoT) w inteligentnym budynku
Zagrożenia związane z IoT
Projektowanie VLANu dla IoT
System Zarządzania Budynkiem (BMS)
Praktyka: projektowanie reguł firewalla
Praktyka: fizyczna organizacja w szafie
Dodatek: Network Access Control (NAC)
Dodatek: Private VLAN (PVLAN)
Dodatek: Multicast w sieciach CCTV
Dodatek: Bezpieczeństwo fizyczne a cyberbezpieczeństwo
Dodatek: VoIP - osobna sieć czy VLAN?
Dodatek: Zasilanie awaryjne dla systemów teletechnicznych
Warsztat: Projektowanie VLAN i ACL
Dodatek: ONVIF w systemach CCTV
Dodatek: MACsec - bezpieczeństwo na warstwie 2
Dodatek: Rola NTP w sieciach konwergentnych
Dodatek: Wyzwania prawne (RODO/GDPR)
Dodatek: Przyszłość - sieć jako sensor
Dodatek: Przykładowy schemat logiczny sieci konwergentnej
Dodatek: Wymagania dla okablowania pod PoE
Dodatek: Analiza ruchu a bezpieczeństwo
Dodatek: Redundancja w sieciach konwergentnych
Dodatek: Wyzwania związane z czasem
Warsztat: Analiza ryzyka w sieci konwergentnej
Dodatek: Przykładowe pasmo dla kamery IP
Dodatek: Fizyczna separacja vs. logiczna
Dodatek: BACnet/IP
Dodatek: Bezpieczeństwo portów przełącznika
Dodatek: Kolorystyka patchcordów
Dodatek: Testowanie penetracyjne

Część 10: Podsumowanie i dokumentacja

Część 10: Podsumowanie i dokumentacja projektowa
Podsumowanie: od idei do działającej sieci
Przypomnienie: cykl życia sieci (PPDIOO)
Podsumowanie: filary projektu
Najczęstsze błędy projektowe - Top 5
Dlaczego dokumentacja jest tak ważna?
Dokumentacja jako narzędzie operacyjne
Dokumentacja jako podstawa bezpieczeństwa
Dokumentacja jako narzędzie biznesowe
Struktura dokumentacji projektowej
Element 1: Opis ogólny i założenia
Element 2: Schematy topologii logicznej
Element 3: Schematy topologii fizycznej
Element 4: Schematy montażu w szafach RACK
Element 5: Plan adresacji IP (IPAM)
Element 6: Plan VLAN
Element 7: Lista sprzętu i materiałów (BoM)
Element 8: Opis konfiguracji
Dokumentacja powykonawcza ("as-built")
Kluczowe elementy dokumentacji powykonawczej
Utrzymanie dokumentacji
Narzędzia do tworzenia schematów
Narzędzia do zarządzania dokumentacją
Podsumowanie całego kursu
Dalsze kroki i ścieżki rozwoju
Dodatek: Przykładowy spis treści dokumentacji
Dodatek: Wersjonowanie dokumentacji
Dodatek: Znaczenie legendy na schematach
Dodatek: Dokumentacja a audyty bezpieczeństwa
Dodatek: Koszt braku dokumentacji
Dodatek: Dokumentacja sieci bezprzewodowej
Dodatek: Dokumentacja połączeń WAN
Dodatek: Dokumentacja fizyczna - etykiety
Dodatek: Dokumentacja a automatyzacja
Warsztat: Ocena dokumentacji
Podsumowanie: Dokumentacja jako proces
Finalne podsumowanie kursu
Dodatek: Przykładowy szablon opisu zmiany
Dodatek: Dokumentacja a zgodność (Compliance)
Dodatek: Rola symulacji i emulacji
Dodatek: Dokumentacja chmury hybrydowej
Dodatek: Dokumentacja jako wiedza plemienna
Dodatek: Przegląd dokumentacji
Dodatek: Dokumentacja a rozwiązywanie problemów
Dodatek: Szablon opisu portu